Shqiptarët në Amerikë: Keni blerë shtëpi para 2020-s? Ja çfarë mund të ketë ndryshuar!

Nëse keni blerë një shtëpi në Amerikë para vitit 2020, mund të keni sot shumë më tepër kapital në pronën tuaj sesa mendoni. Por sa mund të jetë rritur realisht vlera e shtëpisë dhe çfarë do të thotë kjo për financat e familjes suaj?

Për shumë shqiptarë që jetojnë në Shtetet e Bashkuara, blerja e një shtëpie është një nga investimet më të mëdha të jetës.

Familje të shumta shqiptare kanë blerë prona në New York, New Jersey, Connecticut, Michigan dhe shtete të tjera, shpesh pas shumë vitesh pune dhe kursimesh.

Nëse e keni blerë shtëpinë para vitit 2020, mund të jetë momenti të kontrolloni sa vlen sot.

Megjithatë, rritja e çmimit të një prone nuk është e njëjtë në çdo qytet apo lagje.

1. Sa mund të jetë rritur vlera e shtëpisë suaj?

Imagjinoni një familje shqiptare që ka blerë një shtëpi në vitin 2018 për $250,000.

Nëse vlera e saj do të ishte rritur me 40%, sot ajo do të vlente rreth $350,000.

Kjo përfaqëson një rritje prej $100,000 në vlerën e tregut.

Por ky është vetëm një shembull hipotetik, jo një vlerësim i tregut aktual.

Ja si do të ndryshonte vlera e një prone prej $250,000 sipas skenarëve të ndryshëm:

Rritja e supozuar	Vlera e shtëpisë
10%	$275,000
20%	$300,000
30%	$325,000
40%	$350,000
60%	$400,000

Në një skenar me rritje prej 60%, shtëpia e blerë për $250,000 do të vlente $150,000 më shumë.

Por vlera reale varet nga vendndodhja, gjendja e pronës, kërkesa në treg dhe shitjet e fundit të shtëpive të ngjashme.

2. Çfarë është Home Equity dhe pse ka rëndësi?

Një nga konceptet më të rëndësishme për pronarët e shtëpive në Amerikë është home equity.

Ky është ndryshimi midis vlerës aktuale të shtëpisë dhe shumës së borxhit që keni ende mbi të.

Për shembull:

Vlera aktuale e shtëpisë: $400,000.
Borxhi i mbetur i mortgage: $180,000.
Kapitali juaj në pronë: $220,000.

Pra, në këtë shembull, familja ka $220,000 kapital në shtëpi.

Kjo nuk do të thotë se ka $220,000 para të gatshme në bankë.

Për t’i kthyer këto para në likuiditet, mund të jetë e nevojshme shitja e pronës ose marrja e një kredie të siguruar me të, veprime që kanë kosto dhe rreziqe.

3. Pse viti 2020 është një pikë e rëndësishme?

Pas vitit 2020, tregu amerikan i banesave kaloi ndryshime të mëdha.

Normat e ulëta të interesit gjatë një pjese të pandemisë, ndryshimet në mënyrën e punës dhe kërkesa për banesa ndikuan në treg.

Më vonë, rritja e normave të interesit e bëri financimin e shtëpive më të shtrenjtë për shumë blerës.

Megjithatë, jo çdo pronë u rrit njësoj në vlerë.

Disa tregje patën rritje të forta, ndërsa të tjera përjetuan periudha ngadalësimi ose uljeje të çmimeve.

Prandaj, vlerësimi duhet të bëhet për pronën dhe zonën tuaj konkrete.

4. A keni një mortgage me interes të ulët?

Nëse e keni blerë ose rifinancuar shtëpinë gjatë një periudhe me norma të ulëta interesi, mund të keni një kredi me kushte më të favorshme sesa ato që do të ofroheshin në një mjedis me norma më të larta.

Për shembull, për një kredi hipotetike prej $250,000 me afat 30 vjet:

Norma fikse e interesit	Pagesa mujore e principalit dhe interesit
3%	Rreth $1,054
5%	Rreth $1,342
7%	Rreth $1,663

Këto llogaritje nuk përfshijnë taksat e pronës, sigurimin, tarifat apo shpenzimet e tjera.

Dallimi midis një kredie me 3% dhe një kredie me 7% është rreth $609 në muaj për të njëjtën shumë dhe afat.

Kjo është një arsye pse disa pronarë hezitojnë të shesin shtëpitë me mortgage me interes të ulët.

5. Po nëse shtëpia juaj vlen sot $500,000?

Imagjinoni se e keni blerë shtëpinë për $300,000 dhe sot një vlerësim i besueshëm i tregut e vendos në $500,000.

Kjo do të ishte një rritje prej $200,000 në vlerën e pronës.

Nëse borxhi i mbetur i mortgage është $190,000, kapitali juaj në pronë do të ishte:

$500,000 − $190,000 = $310,000.

Por nëse vendosni ta shisni, shuma që merrni në dorë mund të jetë më e vogël.

Nga çmimi i shitjes mund të zbriten komisionet, shpenzimet e mbylljes së transaksionit, borxhet e lidhura me pronën dhe taksat e mundshme.

6. A duhet ta shisni shtëpinë vetëm sepse është rritur në vlerë?

Jo domosdoshmërisht.

Një rritje e madhe e vlerës së shtëpisë mund të duket si mundësi për të përfituar, por duhet të mendoni edhe se ku do të jetoni pas shitjes.

Nëse blini një shtëpi tjetër, mund të përballeni me çmime më të larta dhe një normë të re interesi.

Nëse kaloni me qira, duhet të krahasohen shpenzimet e qirasë me ato të pronës aktuale.

Vendimi duhet të marrë parasysh nevojat familjare, kostot e transaksionit dhe planet afatgjata.

7. Kujdes me Home Equity Loan dhe HELOC

Disa pronarë përdorin kapitalin e krijuar në shtëpi për të marrë financim shtesë.

Dy produkte të njohura janë:

Home Equity Loan: Një kredi e siguruar me kapitalin e pronës, zakonisht me pagesa sipas kushteve të kontratës.

HELOC: Një linjë kredie e siguruar me pronën, shpesh me normë interesi të ndryshueshme.

Këto produkte mund të ofrojnë qasje në fonde, por nuk janë para falas.

Nëse nuk përmbushni detyrimet, mund të rrezikoni shtëpinë tuaj.

Për këtë arsye, është e rëndësishme të kuptoni normat e interesit, tarifat dhe kushtet e kthimit të borxhit.

8. Taksat e pronës mund të kenë ndryshuar

Edhe nëse pagesa juaj e principalit dhe interesit është fikse, shpenzimet totale të shtëpisë mund të rriten.

Taksat e pronës mund të ndryshojnë sipas vlerësimeve dhe rregullave lokale.

Gjithashtu, sigurimi i shtëpisë dhe shpenzimet e mirëmbajtjes mund të jenë më të larta se kur e keni blerë pronën.

Prandaj, duhet të kontrolloni jo vetëm vlerën e shtëpisë, por edhe sa ju kushton ta mbani atë.

9. A paguani taksa nëse e shisni shtëpinë me fitim?

Në SHBA ekzistojnë rregulla federale që mund të lejojnë përjashtimin e një pjese të fitimit nga shitja e banesës kryesore.

Në përgjithësi, personat që plotësojnë kushtet mund të përjashtojnë deri në $250,000 fitim, ose deri në $500,000 për disa çifte të martuara që deklarojnë bashkërisht.

Zbatohen kërkesa për pronësinë, përdorimin e shtëpisë si banesë kryesore dhe kushte të tjera.

Këto shuma nuk janë përjashtime automatike për çdo shitje.

Gjithashtu, fitimi i tatueshëm nuk llogaritet thjesht duke zbritur çmimin fillestar nga çmimi i shitjes; mund të ndikojnë përmirësimet kapitale, kostot e shitjes dhe rregulla të tjera tatimore.

Për informacion zyrtar mund të konsultoni <Link url=”https://www.irs.gov/taxtopics/tc701” title=”IRS – Sale of Your Home”/>.

10. Si ta kontrolloni vlerën aktuale të shtëpisë?

Nëse keni blerë shtëpi para vitit 2020, mund të ndiqni disa hapa:

Kontrolloni shitjet e fundit të pronave të ngjashme në lagjen tuaj.
Shikoni vlerësimet online, por mos i konsideroni si çmime të garantuara.
Konsultohuni me një agjent lokal të pasurive të paluajtshme.
Merrni një vlerësim profesional nëse keni nevojë për një shifër më të saktë.
Kontrolloni shumën aktuale të mortgage për të llogaritur kapitalin tuaj në pronë.

Vlera e tregut mund të ndryshojë edhe brenda të njëjtit qytet.

11. Një llogaritje që mund t’ju habisë

Merrni një familje shqiptare që ka blerë shtëpi në vitin 2017.

Përshkrimi	Shuma hipotetike
Çmimi i blerjes në 2017	$280,000
Vlera e supozuar sot	$430,000
Rritja e vlerës	$150,000
Mortgage i mbetur	$160,000
Kapitali aktual në pronë	$270,000

Në këtë shembull, familja ka $270,000 kapital në pronë, por kjo shumë nuk është e gjitha fitim nga rritja e çmimit.

Një pjesë vjen nga pagesat e principalit të kredisë dhe nga kapitali fillestar i investuar.

Për të kuptuar përfitimin e vërtetë financiar, duhen marrë parasysh edhe interesat e paguara, taksat, sigurimi, mirëmbajtja dhe shpenzimet e transaksionit.

Përfundimi

Nëse keni blerë një shtëpi në Amerikë para vitit 2020, mund të keni përfituar nga ndryshimet e tregut të pasurive të paluajtshme dhe nga ulja graduale e borxhit të mortgage.

Por jo çdo pronar ka përjetuar të njëjtën rritje të vlerës.

Një shtëpi e blerë për $250,000 mund të vlejë sot shumë më tepër — por vetëm një vlerësim i tregut lokal mund t’ju tregojë sa.

Kontrolloni vlerën aktuale, borxhin e mbetur dhe shpenzimet e pronës për të kuptuar më mirë gjendjen tuaj financiare.

Shënim: Shembujt financiarë në këtë artikull janë hipotetikë. Vlerat e pronave, normat e interesit dhe detyrimet tatimore ndryshojnë sipas vendndodhjes dhe rrethanave individuale.